https://thuviensach.vn

Mục lục
Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10
Chương 11
Chương 12
Chương 13
Chương 14
Chương 15
Chương 16
Chương 17
Chương 18
Chương 19
Tóm Lược

https://thuviensach.vn

HOÀNG ĐẾ QUANG TRUNG
Nguyễn Thu Hiền
www.dtv-ebook.com
Chương 1
Trên bầu trời mây bay lảng đảng làm xao nhãng một vừng trăng, ánh
sáng không còn lung linh huyền ảo, mà lờ mờ rải xuống thế gian, soi bóng
một mẫu người tầm thước lúc ẩn, lúc hiện dưới tàng cây chậm bước và
đang men theo ven bờ như muốn tìm về cội nguồn con nước. Vẻ mặt luôn
trầm tư, chất chứa khôn xiết nỗi băn khoăn về sự thế đảo điên dân tình lầm
than oán thán. Phút chốc, ánh mắt lại cuốn theo từng cuộn sóng nhấp nhô
để lòng muốn biết về dòng sông tiếp nước từ sông Ba đổ xuống thượng
nguồn, tỏa ra thành ba chi bốn nhánh, phân chia ban phát dòng nước mát
cho khoảng trời rộng mênh mông, nuôi dưỡng những cánh đồng trù phú, rồi
qui tụ lại đổ ra cửa hạ lưu cảng Thị Nại. Cảng ấy là giao điểm của những
con tàu vượt trùng dương vào cửa sông, ngược dòng chảy tìm lên thượng
nguồn, trao đổi hàng hóa giữa hai miền xuôi ngược.
Trên ngưỡng cửa thượng nguồn, dòng sông uốn khúc theo thể núi tạo
thành thủ long sơn khổng lồ, buông mình lượn theo dòng chảy đổ về biển
Đông. Thủ long sơn ấy có những cái vòi vĩ đại trải dài ra tận Hoà Nghĩa,
phăng vào Phú Yên, rồi dựng ngược lên miền cao nguyên mênh mông trang
trải. Tạo thành thế đứng vững chải cho bao đấng anh hùng tụ nghĩa, mà vẫn
chưa thấy sinh sôi nảy nở để gửi gắm một niềm tin. Chợt nghe, tiếng kêu
thất thanh đồng loạt vang lên từ phía bến đò:“Ối, làng nước ơi! Có kẻ cướp
thuyền, giết người! Ai ơi, cứu người, cứu tôi với”....
Thuận đà, đôi chân phóng thẳng chừng vài chặng đường, thấy con tàu
hiện ra phía trước, tư duy liền xác định: Kẻ cướp nom theo đến khúc vắng
thì ra tay và đang duy chuyển hàng hóa ở ngoài khơi ư? Nhanh như cắt,
người đàn ông cởi áo khoác quần dài vứt lên cành cây, chuồi xuống nước lẹ

https://thuviensach.vn

làng lách mình trong đêm vắng không để lại tiếng động đã lặn dài đến tận
nơi, bám lấy mạn thuyền phi thân nhảy phóc lên tàu. Mới hay, tàu chuyến
của một thương gia quen thuộc nghĩa tình từ lâu, bị kẻ cướp đánh tan
những tay đô bảo vệ đường dài, bắt đàn bà con gái trói gô nhét giẻ vào
miệng hết la được. Chỉ còn nghe tiếng lịch kịch, lụi đụi di chuyển hàng hóa
từ thuyền lớn qua những chiếc ghe con, chưa kịp nhổ neo, nổi máu anh
hùng, người đàn ông quát lớn: “Kẻ nào dời hàng đi sẽ chết với ta!”. Nói
đoạn, toán thân phi nhanh vào đối thủ, tay không thủ đá đỡ gạt, chưa xuất
chiêu nào đã đoạt một thanh gươm, thừa thế tấn công tả xông hữu đột. Hễ
túm cổ được tên nào, thì quăng luôn xuống dòng chảy.
Từ trên đỉnh cao của bậc chỉ huy, tên đầu đảng thấy có người liều
mình lao vào giữa vòng vây cản trở kế hoạch đang tiến hành, thì nhảy xồ
tới, sằng sặc cười ngạo mạng: “Nhà ngươi hết muốn sống nữa hay sao, mà
dám mạo hiểm hả?”.
Người đàn ông chẳng nói năng chi quyết trừng trị phường bạo tặc,
trương mũi giáo nhắm thẳng yết hầu phóng tới. Đối phương cũng chẳng
khiêm nhường, gạt qua một bên, phản công trở lại. Thế là hai con sư tử
tranh hùng với nhau, mọi thứ trên tàu đều tan tiêu đổ nát. Đôi bên giao
tranh quyết liệt chừng mươi hiệp thì một cánh tay lặc lìa, gươm quăng
xuống nước, máu tươi tuôn ròng. Thừa thắng, người đơn thương độc mã
phóng đến gần chạm mặt dùng ngón tay bấm thần điểm huyệt, làm cho đối
phương cứ đứng trơ như trời trồng.
Chưa có lệnh, bọn lâu la chẳng dám chuyển hàng tranh nhau đi tìm,
thấy chủ tướng đã khiếm khuyết một cánh tay không thủ được thương đao,
mà vẫn hiên ngang ngạo mạng trước đối phương còn trương mũi giáo lăm
lăm đứng đó. Bọn họ không dám tiến đến gần, dang xa quây xung quanh
đợi lệnh chỉ huy của mình, nhưng lại nghe một giọng nói khác đĩnh đạc
phát ra:

https://thuviensach.vn

-Kìa là những anh hùng quả cảm không sợ thương đao, có sức khỏe
hơn người, thiếu chi việc làm lương thiện dễ kiếm ra tiền, mà đi cướp bóc
của dân? Ỷ mạnh hiếp yếu, tước đoạt trên mồ hôi nước mắt của người khác
chẳng may chết đi, dẫu nước sông này có chảy hoài cũng không rửa hết
nhục! Ỷ tài cậy thế, cố tình gieo đau thương tan tóc dân lành thì không cần
có mặt ở trên đời!
Dứt lời, người gồng lại, đưa một cánh tay lực lưỡng xốc tới nhấc bổng
tên đầu đảng, quăng xuống dòng cho nước cuốn trôi; tay kia vẫn thủ mũi
giáo bất động. Bọn họ hớt hải đảo mắt hỏi nhau, rồi tập trung tia nhìn tiễn
Chủ tướng xuôi theo dòng nước chảy, chứ không dám mở lời luyến tiếc để
nghe người đàn ông nói tiếp:
-Đã là con nhà nghề thì phải yêu nghề, các ngươi hầu hết đều có chút
võ thuật, hãy theo ta rèn luyện cho tinh thông. Sau này, một trong mỗi các
ngươi đều phải chọn chủ đúng đắn góp phần làm xoay chuyển càn khôn,
đem lại no cơm áo ấm cho mọi người trong đó có mình sẽ ý nghĩa xiết bao?
-Dạ! Chúng con xin tuân lệnh sư phụ!
Nghe cả bọn đồng thanh hưởng ứng tức là phép mình hữu nghiệm,
người đàn ông tập trung ánh mắt vào tên đứng gần trông đen đủi khác
thường trong thiên hạ, tư duy liền vấn đáp: Hễ ngươi dị tướng ắt là tài cao?
Đúng vậy! Nếu được ta hướng đạo tất phải làm điều ích nước lợi dân,
nhưng không thể vội vàng, cứ để bọn họ trăn trở âm thầm, rồi tự nguyện
tìm thấy học đạo sẽ có ý nghĩa hơn nhiều. Thoáng chút phân vân, dù không
đoạt thanh gươm từ tay ấy, ông vẫn trả lại kèm theo lời xã giao:
-Tốt lắm! Này, nhà ngươi tên chi?
Người được điểm mặt hỏi tên, lễ phép đưa hai tay nhận thanh gươm
kèm theo lời đáp:
-Dạ! Chu Dị, tên của con.
https://thuviensach.vn

Ánh mắt người đàn ông trở nên long lanh, tiếp dòng tư duy xác nhận:
-Ừ! Người đúng như cái tên, thì việc làm tất cũng đặc biệt khác
thường. Ngay từ bây giờ, ngươi sẽ là con chim đầu đàn gương mẫu trên
mọi lĩnh vực, hướng dẫn đồng bọn thực hiện điều ta đã dạy nghe?
-Dạ! - Chu Dị đáp.
Người đàn ông gật đầu tỏ vẻ hài lòng đảo mắt nhìn quanh, thấy thương
chủ đã lấy lại tự nhiên thư thả ngồi trên mui tàu quan sát bảo vệ hàng hóa,
thì vẫy tay chào nhảy đùng xuống sông bơi thẳng vào bờ.
*
Những ánh mắt nhìn theo tỏ rõ sự luyến tiếc một quân sư tài trí tuyệt
vời, mà chưa được tỏ tường. Trong mỗi người dường như cũng đang sám
hối lương tâm lặng lẽ ghi nhớ lời dụ dạy, phút chốc lại lao xao bàn tán xôn
xao không biết thầy ở đâu, tên chi thì tìm bằng cách nào? Chu Dị quả
quyết, thuyết luôn một mạch:
-Ở trên đời này có núi cao, khe sâu nào bước chân người không tới?
Chắc chắn là thầy ở hai bên bờ sông này, nên võ thuật mới siêu quần đến
thế và dễ dàng phản công ta kịp lúc. Thầy của mình đã từng kể với môn đệ
rằng: “Nam -Bắc bờ sông Côn có nhiều lò luyện võ vô địch. Phái Nam bờ
sông, chịu ảnh hưởng một võ sư là môn đồ của Nam Thiếu Lâm võ thuật từ
Trung Hoa du nhập sang, trình độ đạt đến cấp Trung đẳng: tinh luyện nội
lực dẻo dai, có sức khỏe vô địch. Phái Bắc bờ sông này, cũng chịu ảnh
hưởng một võ sư Tàu là môn đồ của Nam Thiếu Lâm võ thuật, trình độ đạt
đến cấp Thượng thừa: “Kế, thế nan phân”. Ông thầy này hẳn đã tiếp thu hai
trường phái ấy, nên mới có được cái phong thái cương, nhu khi cần thiết:
“lực hợp tòng kế”. Chẳng những thế mà còn có quá trình tinh luyện thâm
niên, dồi dào kinh nghiệm mới nghiên cứu thành công “thuật điểm huyệt”,
làm cho các mạch máu trên cơ thể của đối phương ngưng hoạt động. Quả là

https://thuviensach.vn

tài danh có một không hai trong thiên hạ! Thực tế nghề nghiệp cho thấy,
người thầy phải siêu quần mới có môn đệ giỏi, chứ chẳng ai không học mà
hiểu biết bao giờ?
Nghe tới đâu, những mái đầu đều gục gặc tới đó, tỏ vẻ nhất trí, cả bọn
đồng thanh đáp:
-Chúng ta cùng quyết tâm tìm thầy học đạo, chứ không thể bỏ dở cơ
hội nghìn năm có một này!
Chu Dị chẳng những yêu nghề, giàu lý lẽ mà hiểu biết cũng xác thực,
định hướng tiếp:
-Hơn một vòng trăng nữa, đến mười tám -tháng giêng là ngày giỗ Tổ
của các môn phái Võ Lâm và cũng là ngày hội đầu xuân của các môn đồ
cùng thi thố tài năng để phân chia đẳng cấp. Ta về chuẩn bị chu đáo, dâng
sính lễ ra mắt ông Tổ môn phái theo thầy thụ giáo.
Cả thảy lại đồng thanh đáp lời “nhất trí”. Một tên mau miệng xả ga:
-Giờ chúng ta là rắn không đầu, ai lo phận nấy, hẹn ngày trẩy hội đầu
xuân sẽ gặp lại nhau!
Chu Dị có cảm tưởng như chưa giải hết nỗi băn khoăn trong mỗi con
người cũng khó bề hội ngộ, liền nhận phần trách nhiệm:
-Nếu bằng lòng theo thầy thụ giáo, thì ta là cái đầu chứ?
-Đúng vậy! Chúng em xin tuân lệnh sư ca!- Cả bọn đồng thanh đáp.
Chu Dị cảm thấy mình được chuyện, niềm hưng phấn mỗi lúc càng
dâng cao, nghiêm sắc mặt mệnh lệnh cho cả thảy rời khỏi thuyền chuyến,
đua nhau xuống những chiếc ghe con, thuận mái chèo cho nó xuôi theo
dòng nước hướng về biển Đông đồng loạt lướt sóng.

https://thuviensach.vn

***
Giữa đêm nghe báo động có cướp thuyền chuyến, từng đám trai làng ồ
ạc kéo ra bờ sông đông nghẹt, gặp quan biện Kiên Thành, một thanh niên
vạm vỡ, võ nghệ cao cường ngăn lại không cho đoàn người vượt sóng ra
khơi, đứng trên bờ đợi lệnh. Người dưới nước vừa bước lên bờ, anh biện
khẩn khoản đến gần chấp tay vái chào sư phụ. Người đàn ông vẫn điềm
đạm với tay lên cành cây, lấy quần áo khô vác lên vai chậm bước hỏi:
-Con đến lâu chưa?
-Dạ thưa, lâu rồi! Con vừa đến nơi đã nghe người đi trước kể lại: Chỉ
một võ sư đơn phương độc mã, dám lao vào giữa vòng vây cứu nguy cho
thương chủ. Biết ngay là thầy Cao Hiến, con ngăn bọn con trai làng lại
không cho xuống sông, lên tàu khi chưa có lệnh thầy.
-Ừ! Khi làn sóng người đổ ra bờ sông đứng im trông rất nề nếp và
đang tập trung theo dõi cách xử trí ở trên tàu, ta biết ngay là có môn đệ của
mình hướng dẫn thì quả không sai. Thực ra, cả khối người ấy lên tàu đầy
hàng hóa và đang trong cơn phiến loạn, làm sao biết được lòng ai tốt xấu
khi thấy của người ta?
Cùng với lời giải đáp, Cao Hiến để mắt dõi ra khơi, thấy năm chiếc
ghe con, mỗi chiếc mang theo chừng năm bảy người đã kết thành bè, vội vã
xuôi theo dòng nước chảy; thấy chủ tớ ở trên tàu cũng đang thu dọn chiến
trường, thầy nắm tay trò khẽ giục:
-Ta về thôi! Trả lại yên tĩnh cho bến nhập hàng.
Anh biện nhanh nhẹn tiến đến gần đám đông, giao trách nhiệm của
mình cho người khác, lệnh đám trai làng giữ trật tự quay về nhà, không
được gây ồn ào náo động trong đêm vắng.

https://thuviensach.vn

Trở lại thấy thầy vẫn vác quần áo khô, mình trần, thả những bước chân
chắc nịch trên con đường về, anh ái mộ lẽo đẽo đi theo tâm tình muốn biết:
-Chúng con, cả thảy đều đã ngon giấc, chợt nghe trương tuần thúc
kẻng báo động có cướp thuyền trên bến sông, bật dậy chạy bán sống bán
chết mà vẫn chậm bước tới sau. Còn Thầy đang giữa đêm làm gì ở đó, mà
kịp lúc ra tay nghĩa hiệp?
Thoáng lựa chọn trong tư duy, vẻ mặt trở nên buồn hiu, Cao Hiến đáp
lung khởi:
-Chuyện đài không thể có đôi lời trong chốc lát!
Nghe thế lòng muốn hiểu về thấy mỗi lúc càng căng đầy trong lồng
ngực mà chưa biết mở đầu bằng điều chi, anh biện âm thầm lặng lẽ, bước
theo. Để sự yên tĩnh lắng sâu trong tư duy của người ôm hoài bão lớn lao đi
vào miền đất mới, hy vọng là sẽ định hướng bước đi lịch sử trong đám môn
đệ của mình.
Sự thực, Cao Hiến đã dồn hết niềm tin vào một nhân vật trẻ khỏe, linh
hoạt, giao tế rộng rãi này. Tuy học hành không chuyên thâm chu đáo nhưng
tư chất rất thông minh, khó bề trộn lẫn trong đám môn đệ của mình. Những
tưởng đó sẽ là dòng chảy luân lưu từ ta truyền lại, tiếp sức cho ước mơ này
trở thành hiện thật. Nào hay tới tuổi trưởng thành, người thanh niên ấy
chẳng những sớm đeo mang gánh nặng vợ con, mà còn nhận thêm cái chức
biện lại xoàng xỉnh ở trong làng, không chủ tâm đến việc phát triển khoa cử
tài năng hiểu biết hạn hẹp, thì lấy đâu ra khát vọng tiềm tàng vươn lên. Ông
lo sợ, cậu biện cũng sẽ tiếp tục dẫm lên con đường mòn mà bao kẻ phàm
phu tục tử khác đã đi qua.
Thời gian chẳng ngừng trôi, sự sống luôn vận động phát triển theo
nhiều chiều hướng khác nhau, nhưng không đánh mất đi tính hệ thống của

https://thuviensach.vn

nó. Người thanh niên đó vẫn thể hiện bản lĩnh tự tin, tâm hồn phóng
khoáng, có ý thức vươn lên từ
chính bản thân tìm kế mưu sinh theo chiều hướng mới, chứ không chịu
gò bó trong phạm vi bé nhỏ ở địa phương. Biết phát huy truyền thống gia
đình nông- thương, mở rộng giao lưu bằng con đường trao đổi hàng hóa
gắn liền với chợ Trường Trầu của bản xứ. Chẳng những thế, người thanh
niên ấy còn là giao điểm trao đổi hàng hóa giữa hai miền xuôi ngược, góp
phần thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển và không quên khắc ghi dấu ấn
tinh hoa văn hóa của dân tộc qua nhiều triều đại nhuộm răng ăn trầu.
Khác với các loại trầu ở vùng núi thấp, hay trầu cây người ta trồng ở
đồng bằng miền xuôi, trầu nguồn là do thổ nhưỡng thượng nguồn cung cấp.
Nó là loại trầu thơm ngon thượng hạng, dành cho hàng vương giả, thượng
lưu thưởng thức và giao tế. Người thanh niên ấy chẳng những nhạy bén với
thời cuộc, trao đổi trầu nguồn dễ kiếm ra tiền, mà còn có bản lĩnh, đạo đức
khi nhận chức biện lại.
Ở địa phương lúc bấy giờ, bọn hào lý lợi dụng quyền thế hà hiếp kẻ
yếu, đục khoét dân lành bằng đủ mọi cách. Còn mọi hoạt động của cậu biện
này không chỉ tề gia, trị gian, mà còn đem lại no cơm ấm áo cho dân làng.
Cậu đã từng tổ chức và cầm đầu đám lực điền, trai tráng: truy quét phường
gian tham lẩn trốn, cướp bóc của dàn; tích cực chống tham nhũng trong
hàng ngũ quan lại ở hương thôn; vận động nhân dân tiếp tục khai hoang lên
miền triền núi trồng trọt, chăn nuôi; khai quét những con kênh đưa nước
đến tận cánh đồng xa...
Đó là những việc làm đáng quý, góp phần tháo gỡ khó khăn cho dân
làng, nhưng chưa phải đã phù hợp với yêu cầu xã hội đương thời. Trong
lòng ông khát khao về một thủ lĩnh anh minh, có khả năng chọc trời khuấy
nước làm xoay chuyển càn khôn, chứ không thể gói mình trong phạm vi
nhỏ hẹp như thế. Và ông đã xác định trách nhiệm nặng nề của mình là phải

https://thuviensach.vn

đào tạo thế hệ nối tiếp có nhiều tài năng góp sức, thì mới mong tháo gỡ nỗi
băn khoăn này…
Chưa dứt lòng tư duy đã về đến tư gia mà cậu biện vẫn không rẽ bước,
hẳn là muốn ngưỡng mộ ta ư? Cao Hiến nhanh nhẹn vào trong chốc lát đã y
phục chỉnh tề quay ra. Người ông trở nên linh hoạt, để mắt vào bình rượu
do thư đồng chu đáo, nụ cười tươi liền nở trên môi:
-Nào! Mời cậu biện, ta cùng lai rai cho ấm lòng!
- Mời thầy giải mỏi nghỉ ngơi, con xin phép về!
-Vội chi? Cứ ngồi đi! Chẳng phải là con rất muốn nghe lời giải đáp về
câu hỏi của mình còn bỏ dở ư?
Anh biện đáp vội:
-Thưa có! Nhưng giờ này thầy đã mệt, cần được nghỉ ngơi, giữ gìn sức
khỏe, con không thể…
Giọng của ông trở nên trầm lắng, chậm rãi từng tiếng:
-Hiện tại tuy có mệt, nhưng không bằng một nỗi lòng cứ ôm ấp mãi,
nặng tựa đá đeo, mà chưa hề san sẻ cho ai!
Điều muốn biết đã có cơ may thổ lộ rồi ư? Ánh mắt anh biện trở nên
ngời sáng long lanh, vừa đứng lên xin phép đã vội ngồi lại, nâng cốc mời
thầy để được nghe. Thoáng lựa chọn trong tư duy, Cao Hiến không muốn
để lộ tông tích của mình nên chỉ kể:
-Bảy năm về trước cũng trên con nước này, ta vừa đặt chân lên bờ hạ
lưu đã phải đánh bật mấy tên cướp bảo vệ hàng hóa cho thương gia đó. Lúc
ấy, thuyền buôn và băng cướp đều chưa qui mô như hôm nay, nhưng ta vẫn
được thương chủ hiếu khách đường xa đưa về tư gia hậu đải tử tế và đã trở

https://thuviensach.vn

thành đôi bạn thân giao. Ta quyết định chọn vùng đất cũ, đãi người mới này
mai danh ẩn tích, mở trường dạy học để thực hiện chí nguyện. Gần đây,
tình hình xã hội vô cùng rối ren, có thể nói: “Cướp đêm là giặc, cướp ngày
là quan”. À quên, chừa ông quan thanh liêm này ra, chứ không thể quơ đũa
cả nắm được.
Ông cười khà khà, ngừng giây lát nói tiếp:
Ta cũng từng khuyên ông bạn không nên phô trương buôn bán lớn.
Thời buổi này, có tiền tính mạng chưa chắc đã chu toàn, nói chi đến hàng
hóa, nhưng nghề nào nghiệp nấy đâu dễ chuyển lay. Đêm nay nghe thuyền
chuyến về sao trong lòng nóng nảy nằm ngồi không yên, ta trở dậy lần
bước đi dạo dưới trăng mờ. Nào ngờ, sự cố diễn ra đúng lúc, để lòng không
phụ với người bạn thân.
Thầy dừng nói, mời trò dùng nước. Anh biện vâng lời nâng cốc để mắt
dò xét vẻ mặt rất nhiều ẩn khuất, mà chỉ hé mở có thế thôi ư? Câu hỏi băn
khoăn không ngừng muốn biết lại vọt ra:
-Điều đó, con có nghe! Còn lý do vì sao một phụ tử văn võ toàn tài, từ
Đàng Ngoài vào đây mai danh ẩn tích, hầu như cả môn đệ chưa hề được
biết thưa thầy?
Cao Hiến cười cởi mở hỏi lớn:
-Ta nghiêm khắc lắm hả?
-Dạ! Nhưng cũng rất thâm tình hòa hợp như phụ tử một nhà. Song
môn đệ không thể nào quên lời dạy của thầy: Khi giao tế phải biết người
tùy chuyện. Nếu gặp kẻ xấu thì tìm cách gợi mở giúp đỡ họ trở thành công
dân chân chính với đại đồng, còn những bậc hiền triết đức độ tài năng hơn
người, thì khiêm tốn học hỏi và trông chờ vào sự tự nguyện của bề trên, tất
sẽ được ban ân đúng mức!

https://thuviensach.vn

Nét mặt người nghe cứ rạng dần theo lời tâm sự vừa dừng, thì ông kêu
lên:
-Khá lắm! Không hổ danh là môn đệ của ta!
Thoáng chút linh hoạt, vẻ mặt của vị quân sư lại sa sầm theo dòng hồi
tưởng:
“Ta xuất thân trong gia đình đại quý tộc, cha ông đều là quan cận thần
triều Lê. Thuở nhỏ, ta rất mê đọc sách thánh hiền, tìm hiểu lịch sử nước nhà
qua nhiều triều đại và rất đỗi tự hào về dòng dõi nhà Lê của mình. Lê Lợi
xuất thân từ một phú nông, trở thành Thủ lĩnh nghĩa quân Lam Sơn cử binh
luồn rừng lội suối, bẻ từng ngọn rau rừng đào khoai chuối để ăn cũng quyết
đánh tan giặc Minh xâm lược, dựng nên Nhà nước thanh bình thịnh trị, cha
truyền con nối. Dưới triều Hồng Đức- Lê Thánh Tông- vua quan xướng
họa, trên dưới thuận hòa, nhân dân an cư lạc nghiệp.
Quảnh chốc, lịch sử lại sang trang. Vào những năm hai mươi của thế
kỷ XVI, gian thần là Mạc Đăng Dung cướp ngôi nhà Lê. Nguyễn Kim một
trung thần hết lòng Phò Lê, diệt Mạc và đã gây nên nạn cắt cứ Nam- Bắc
triều. Nguyễn Kim mất đi, con- rể của ông tranh quyền đoạt vị, chia thành
hai nhà Trịnh- Nguyễn phân ranh ở Đàng Trong và Đàng Ngoài.
Trịnh- Nguyễn đã bao phen đem quân đi thôn tính lẫn nhau, gây nên
cảnh nhồi da xáo thịt. Biết bao sinh linh giống nòi Hồng Lạc phải gục ngã
dưới làn gươm phi nghĩa, làng quê tiêu điều xơ xác, ruộng đồng hoang phí,
nhân dân loạn lạc chui rút vào tận hang cùng xóm vắng khóc than oán hờn.
Đã thế, bọn quan lại còn thừa cơ hội vơ vét của dân, ăn chơi xa xỉ.
Trong từng nội các lại nghi kỵ dèm pha mưu sát lẫn nhau, các bậc trung
thần tài ba lỗi lạc đều bị hảm hại. Song thân của ta cũng vì thế mà sớm ra
người thiên cổ, anh em ly tan, gia đình đổ nát!

https://thuviensach.vn

Riêng ta phải rày đây mai đó, từ thời niên thiếu cho đến khi bóng ngả
về chiều, cuộc khởi nghĩa nào ta cũng dừng chân, mà vẫn chưa tìm ra minh
chủ có khả năng thống nhất giang san kinh bang tế thế để đầu quân, góp
phần lập lại kỷ cương phép nước. Ước mơ làm tướng tài đã tiêu ma ở Đàng
Ngoài, thay vào đó là khát khao làm quân sư hiến kế lại trổi dậy ở trong
lòng, ta đã khước từ mọi ràng buộc ở trên đời này, ôm hoài bão lớn lao đi
vào miền đất mới, mở trường dạy học gửi gắm niềm tin vào thế hệ nối
tiếp”…
Mạch lòng đang tuôn chảy, bỗng Cao Hiến đứng lên, hai tay chấp lại
như đang thi lễ với người trước mặt để gửi gắm một niềm tin:
-Mong rằng học trò không phụ niềm mơ ước của thầy, thì còn bao
nhiêu kinh nghiệm ở trên đời, già này cũng nguyện hiến dâng tất cả cho
người kế tục!
Học trò hoảng hốt đứng lên, dù không dám ngộ nhận chí nguyện kia
muốn trao lại cho mình, nhưng trong lúc lúng túng, lời tâm huyết cũng sẵn
sàng đợi lệnh:
-Xin thầy có điều chi dạy bảo...dù phải tan xương nát thịt, con cũng
nguyện làm vui lòng người!
Mái đầu gật mạnh theo ý nghĩ, nếu ước mơ trở thành sự thật thì
chuyện dài dần sẽ tính, Cao Hiến khuyên:
-Học trò không nên thờ ơ với thời cuộc nữa, mà phải là con chim đầu
đàn của đồng môn khóa này tạo thành một khối vững chắc, chờ cơ hội phò
đời giúp nước.
Nhìn mái đầu khẻ gật không bất thuận ý, thầy hài lòng định hướng
tiếp:

https://thuviensach.vn

-Mỗi đồng môn Khóa này là một viên gạch hồng đặt xuống đầu tiên
làm nền tảng, những khóa học tiếp theo sẽ kế tục người đi trước phát huy
truyền thống của trường Cao Sơn.
Thoáng hiểu nỗi niềm của thầy đang băn khoăn về vấn đề quốc gia đại
sự, thì không thể một ai làm được, mà cần phải huy động sự đồng tâm hiệp
lực của nhiều tài năng thì mới mong xoay chuyển tình huống. Hình tượng
cậu em trai lại tái hiện trong tư duy, chưa biết tâm sự thế nào cho có hiệu
quả khi thầy đã mệt cần được nghỉ ngơi, anh biện đứng lên xin phép về và
hứa mai sớm sẽ đến hầu chuyện tiếp.
***
Về tới nhà, anh biện ngả lưng xuống phản gỗ nằm im, để cho con óc
nhớ lại từng hành động cử chỉ và lời nói của Cao sư phụ. Tất cả đã qui tụ
vào một nguyện ước quá lớn lao. Nhưng cơ bản là thầy muốn truyền lại cho
thế hệ nối tiếp này ư? Có lẽ duyên trời đã định nên thầy trò mới gặp nhau
đây. Nếu là cơ hội nghìn năm có một, lẽ nào ta lại thờ ơ không tranh thủ?
Trong lòng nôn nao bao ý nghĩ chưa định hướng, suốt đêm không tài nào
chợp mắt mong trời mau sáng anh trở dậy sửa soạn ra đi.
Nỗi ưu tư cứ canh cánh mãi bên lòng mà chỉ hé mở, chứ chưa có đủ
niềm tin để gửi gắm cũng khó bề ru giấc ngủ ngon theo đêm dài tĩnh mịch,
Cao Hiến trở dậy sớm, ngồi bên tách trà nhâm nhi, suy nghĩ và đã bắt gặp
một tâm hồn gần như đồng điệu, tinh mơ lại đến với nhau. Thầy vui vẻ tiếp
trà vào cốc mời trò cùng lai rai tâm sự và lắng nghe, cậu biện kể về mình:
-Nguồn gốc gia đình con cũng từ Đàng Ngoài, ông bà theo chúa
Nguyễn vào Đàng Trong khai khẩn vùng đất mới. Đến đời cha mẹ gặp nhau
sinh đứa con đầu lòng đặt tên Hồ Trầu này, mà vẫn còn nay đây mai đó
hăàng chục năm. Khi họ chọn vùng đất gần thượng nguồn sông Côn trù phú
dựng nghiệp và có được cuộc sống ổn định mới dám sinh con thứ hai, thứ
ba là Hồ Thơm và Hồ Lễ. Ba năm trước cha mất, gần đây mẹ cũng qua đời.

https://thuviensach.vn

Hồ Lễ còn nhỏ được Hòa thượng Linh Sơn cũng là chỗ thân giao với cha
mẹ cưu mang, đưa về chùa huấn đạo. Hồ Thơm trước đây, những ngày nghỉ
học đã chăn trâu giỏi và phụ giúp được nhiều công việc trong gia đình. Bây
giờ, nếu con nghĩ đến đại nghiệp thì chẳng thể không có tay chân bộ hạ là
anh em hỗ trợ? Con định xin thầy cho Hồ Thơm vào học khóa tiếp theo?
Thoáng hiểu hơn mười năm sau cậu biện mới có em, Cao Hiến lắc đầu
cho biết:
-Đứa bé chừng một con giáp tuổi, chưa đủ sức linh động với cổn đao,
nhấc sao nổi những quả tạ của trường ta? Và nữa là văn hóa cũng phải tuân
theo phép dạy của Chu Tử thời Nam Tống, học hết bậc Tiểu học có kiến
thức cơ bản, vào đây mới tiếp thu được: Tứ Thư, Ngũ Kinh và Chư Sử. Đó
là những bộ
kinh điển Nho giáo và lịch sử Trung Hoa qua các triều đại. Điều quan
trọng nữa là khâu chuyên cần: sáng học văn, chiều học võ, mà còn phải
luyện tập liên tục vào mỗi tối và sớm tinh mơ. Một đứa bé liệu có đảm nổi
chăng?
Sợ Hồ Thơm không được vào học khóa tiếp theo thì tìm đâu ra cánh
tay đắc lực cho mình, Hồ Trầu nhiệt tình kể tả về một cậu bé đã có trí tuệ
và thể xác vượt quá tuổi thơ cho thầy yên lòng:
-Ở trường làng lâu nay dạy rề rà không làm cho cậu em phải chuyên
cần, tuy chưa học hết chương trình sơ cấp, nhưng hiểu biết vượt trội, thể
xác cũng vậy! Mới ngần ấy tuổi, mà vừng trán đã mở rộng như một thanh
niên lớn chậm, đổi giọng trẻ thơ, phát ra tiếng nói sang sảng nghe rất hào
hùng. Đi chăn trâu, cậu cầm đầu cả bọn mục đồng và cùng luyện tập thành
thạo côn quyền, tuyệt kiếm anh dạy. Sau mỗi lần luyện tập, cả thảy thường
nhảy xuống Hầm Hô, thượng nguồn sông Côn tắm. Chiều nào về, cả bọn
cũng hội nhau bàn tán xôn xao về đoạn sông ấy có ma cứ bám theo Hồ
Thơm mãi. Nghe miết, con cũng lo và đã nhiều lần đến đó tận mắt trông

https://thuviensach.vn

thấy. Mỗi lần Thơm ra khơi có hai rồng nước nổi lên kém hai bên, khi cậu
bé vào bờ thì rồng nước cũng tan trong nước. Cùng lúc, những cậu du mục
khác bơi lội dậy cả dòng sông, mà không thấy hiện tượng ấy diễn ra. Chưa
biết hư thực thế nào, con cũng đã từng khuyên em đừng tắm ở đấy nữa.
Nhưng cậu bé bản lĩnh, cứ quyến luyến mãi với dòng nước mát từ trong núi
đá chảy ra trong veo và khẳng định: “Ngày nào không tắm ở đấy chẳng
những nhớ, mà bần thần ngứa ngáy khó chịu lắm! Ngược lại, tinh thần sảng
khoái, xương cốt giãn nở như thế này chẳng phải là em đã hấp thụ dòng
nước qúi hiếm đó!
Ngồi nghe câu chuyện lạ mà có thực ư? Cao Hiến hỏi rõ ngày tháng
năm sinh của Hồ Thơm, ngầm so sánh với Nguyễn Phúc Thuần cũng ngần
ấy tuổi vừa đăng ngôi chúa Nguyễn hẳn đã ngồi nhầm chỗ rồi! Nếu không
phải thế thì sao chân mạng Đế vương lại chiếu chỉ vào Hồ Thơm? Sự thực
quả là như vậy, thì tôi trung chẳng thế không phò ấu chúa! Chưa kể, trách
nhiệm đào luyện nhân tài cứu nguy cho sơn hà xã tắc hiện đang canh cánh
ở trong lòng, thì không thể thờ ơ trước bất kỳ hiện tượng nào có khả năng
thống nhất đất nước. Tiếp dòng suy nghĩ, Cao Hiến nhã ý nhận Hồ Thơm
vào học khóa tiếp theo.
Hồ Trầu thở nhẹ, vội đứng lên xin phép thầy về đưa em đến ghi danh,
rồi lẹ bước. Cao Hiến cũng đứng lên, tiễn cái nhìn theo thái độ khẩn trương
cần thiết mà nghe lòng nôn nao, đi điểm tâm buổi sáng, y phục chỉnh tề
chuẩn bị tiếp khách.
*
Chẳng mất nhiều thời gian, chiếc áo đoạn cũ kỹ quan biện thường mặc
hầu chuyện với thầy mỗi ngày đã bay biến, thay vào đó là hai thanh niên
lực lưỡng đồng phục vải Chàm nâu pha sợi đỏ, kiểu may lai Kinh: ống tay
rộng dài quá khuỷu, áo vạc hò cổ kín thắt khuy dài xuống một đường bên
hông, vạc áo trước dáng vào hai khuôn ngực vạm vỡ cùng sóng bước đi vào
sân trường. Thoáng nhìn cả hai cũng có những đường nét hao hao giống,

https://thuviensach.vn

nhưng khi đến gần phân tích kỹ thì mỗi người một vẻ. Hai anh em chênh
nhau một con giáp, nhưng chỉ hơn kém nửa cái đầu. Người anh là một
thanh niên đang độ cường tráng trông sắc sảo, nhanh nhẹn hoạt bát. Còn
cậu em như một quả dưa lớn vội, khuôn mặt còn đầy múp mơn mởn măng
tơ đã phản phất hào khí mãnh liệt, trông rất linh hoạt mà không đánh mất
vẻ đằm thắm lắng sâu trong tư duy. Lời người anh kể tả về cậu em lại hiển
hiện ra phía trước để so sánh với người trước mặt, quả không sai! Và sẽ là
nhân vật đa năng trong tương lai là đây ư? Đang phân tích con người từ
thực tế mà cứ ngỡ trong mơ, cả hai tiến tới đứng trước mặt chấp tay vái
chào sư phụ. Cao Hiến giật thột, vội đứng lên, đưa tay xã giao: “Xin mời ...
ngồi” .
Hôm nay, thầy tiếp trò hơi cầu kỳ khác lạ, nhưng tình cảm đã quen
thuộc, Hồ Trầu vẫn tự nhiên cầm tay em cùng ngồi vào ghế đợi chờ. Cao
Hiến lục trong bộ nhớ của mình ra thành câu chuyện kể:
“Những ngày đầu vừa dừng chân trên quê hương này, được nhà họ
Phan một thương gia tên tuổi nhất vùng giúp đỡ, ta có điều kiện giao du
nhiền quan lại ở địa phương. Ngược lại, quan huyện cũng ngưỡng mộ một
danh nhân văn võ toàn tài, cho kiệu đến rước về phủ đàm đạo, ý cũng muốn
nhà hiền triết này hiến kế giúp quan mưu đồ nghiệp lớn. Nhưng ta chỉ có
một chí nguyện là được làm thầy với những tâm hồn trong sáng, nên đã
khéo léo chối từ và được quan huyện đồng tình ủng hộ.
Lúc ra đi nhẽ ra, ta phải khiêm tốn không ngồi kiệu, nhưng làm thế sẽ
phụ lòng tốt của quan. Khi đi qua đầu làng Kiên Thành, nghe lính ở bên
ngoài quát nạt:
-Tránh đường cho kiệu quan đi!
Tiếng trẻ thơ đáp lại cũng không kém phần dõng dạt:
-Thưa ông, xưa nay có ai bảo thành lũy mà tránh được xe bao giờ?

https://thuviensach.vn

Lại một tiếng chát theo lời quát nạt:
-Chơi giữa đường cản trở lối đi, ông đập chết bây giờ!
Tiếng trẻ thơ cũng không ngừng gặng lại:
Vẫn còn lối đi kia kìa! -và quyết không tránh.
Nghe căng thẳng không thể ngồi yên, ta cho dừng lại, vén màn bước
xuống, thấy hai bé trai độ chừng bốn- năm tuổi. Một đứá len lét nép vào
trong vệ đường...(Giọng Cao Hiến lấp lửng để tư duy thầm so sánh với Hồ
Thơm bây giờ, rồi nói tiếp): Còn một cậu bé thôi giăng tay, cứ xoa mông
đít...Có lẽ vừa bị đánh bị dọa dẫm quát nạt mà không thối lui, vẫn giương
đôi mắt sáng long lanh nhìn chằm chằm vào xe kiệu như đang cầu cứu. Ta
hiểu ý, xoa nhẹ mái đầu tóc sữa mềm mại uốn quăn. để mắt quan sát cái
thành vuông vức nằm trên nền cát trắng, do đôi tay khéo léo của trẻ thơ xây
đắp thành hai bờ lũy song song, mở cửa tiền, cửa hậu cho cây thọc ngang
qua làm cổng canh gác. Giữa thành có cột kỳ đài vươn cao, cắm cờ lá. Sau
kỳ đài, đắp thành những ô vuông có lẽ là khu nhà ở của tướng soái? Nhìn
chung chẳng những khéo tay, mà còn tinh thông lý lẽ, kiên gian bảo vệ
thành quả của mình xây, thật hiếm thấy ở những đứa trẻ khác. Trong lòng
ngẫm nghi: tương lai đó sẽ là một vị tướng soái kiệt xuất, thì ngay từ bây
giờ ta chẳng thể không tuân lệnh “vị tướng nhí” nên đã yêu cầu quân sĩ
nhấc kiệu qua khởi hành đi tiếp”.
*
Ngừng câu chuyện kể để tiếp một người đàn ông từ ngoài đi vào, vội
cầm tay Cao Hiến giòn giã kêu lên:
-Này là con nhà Hồ Phúc ở Kiên Thành ư? Từ bấy đến nay, mình gặp
hoài mà vẫn cứ bất ngờ.
Mắt gắn vào Hồ Thơm, lần tay nhẩm tính:

https://thuviensach.vn

-Được mấy năm rồi nhỉ? Có lần, tôi đến nhà Hồ Phúc, trước sau vắng
vẻ, chỉ có cậu bé lên ba này lấy đâu ra đất dẻo nặn chén bát, bàn ghế...phơi
thẳng hàng trông ngộ nghĩnh đáng yêu làm sao. Tôi la cà thử hỏi chủ nhà
để tính sổ nợ, không ngờ bé biết nói, hỏi xem cha mẹ mình nợ là bao
nhiêu? Nhân có cái sổ trên tay, tôi mở ra tỏ vào những con số đọc rõ to, hỏi
xem cháu biết cộng không? Bé giương mắt sáng quắt đáp mạnh:
«Biết!».Tôi không bất ngờ nghĩ là bé tếu táo thôi, liền nói: «Biết thì tính đi,
chú sẽ xóa nợ cho cha mẹ cháu ngay!». Đang cầm miếng đất dẻo đã được
nhồi ép thẳng góc, bé đặt xuống đất, yêu cầu lăn tay để làm tin. Nghe càng
tếu hơn, tôi nhấn cả bàn tay mình in đậm năm ngón để lắng nghe bé nhẩm
tính: «Hai mươi quan hai, cộng với ba mươi quan tư, cộng với bốn mươi
quan ba là vị chi chín mươi quan chín». Tôi nghi ngờ hỏi thêm vài phép
tính nữa. Nói chung, từ hàng đơn vị đến hàng chục, bé tính hai phép cộng
và trừ rành rẽ khi chưa biết đọc, chưa biết viết: Quả là thần đồng!
Ngừng giây lát, ông Phan nói tiếp:
-Hơn tháng sau quay trở lại gặp vợ chồng Hồ Phúc, tôi vừa đề cập đến
chuyện tiền bạc, bé nghe được chạy đến đứng trước mặt tôi phản bác lại:
«Nợ của cha mẹ cháu xóa hết rồi mà?». Nói vội, bé chạy đi lấy miếng đất
đã khô cứng còn in đậm một bàn tay, giơ ra trước mặt tôi: «Nhân chứng là
chú đã ký vào đây này!». Trước một đứa bé thông minh, lập luận chặt chẽ,
khó giải thích sao cho gọn lẽ, tôi ngơ ngác đôi chút đành thú nhận là mình
đã nhầm lẫn vì quên xóa sổ.
Trong lúc nghe kể, người anh giải thích với em là nợ chú mua bán với
cha mẹ mình. Khi thanh toán hết, chú tặn...